Reuters: Kosova e tejmbushur me monedha 2 euro false

Në një kafene në kryeqytetin e Kosovës, Prishtinë, stafi ka hequr dorë nga kontrolli nëse monedhat prej 2 eurove që njerëzit i përdorin për pagesë, janë origjinale, pasi një përqindje tepër e lartë e këtyre monedhave janë false dhe cilësia e lartë e disa falsifikimeve e bën pothuajse të pamundur të dallohen.

“Në fillim të gjithë ishin të shqetësuar dhe kontrollonin nëse monedhat 2 euro ishin false apo jo”, thotë kamerieri me emrin Endrit.

Ai dhe kolegët e tij i drejtonin monedhat në drejtim të dritës për t’i ekzaminuar apo edhe i hidhnin mbi ndonjë tavolinë për të parë se çfarë tingulli lëshonin kur përplaseshin me tavolinën.

“Tani nuk i kontrollojmë më… mund të marrim para false ose ndoshta të japim para false. Është e njëjta gjë.”

Numri i monedhave false 2 euroshe në qarkullim ka shënuar një rritje masive këtë vit, sipas agjencive ligjzbatuese.

Kosova dhe Mali i Zi fqinj nuk janë pjesë e Eurozonës por megjithatë e përdorin euron si monedhë të tyre.

Në një dyqan të vogël afër kafenesë në Prishtinë, me 11 monedha 2 euroshe në arkë, shitësja thotë se beson se gjashtë prej këtyre monedhave 2 euroshe janë false dhe se aq shumë në qarkullim janë false sa që ajo nuk ka zgjidhje tjetër veçse t’i pranojë ato.

Në laboratorin e mjekësisë ligjore të Policisë së Prishtinës, stafi ka ekzaminuar më shumë se 30,000 monedha të falsifikuara 2-euroshe në gjysmën e parë të këtij viti, krahasuar me 4,451 në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.

“Cilësia varion nga shumë e dobët në shumë e mirë,” thotë Vjollca Mavriqi, eksperte për paratë e falsifikuara në laborator.

“Më parë, monedhat false nuk ishin magnetike dhe tani janë, më parë kishin probleme me peshën, por tani përputhen me ato origjinale”.

Sipas policisë kosovare, vitin e kaluar kanë dërguar 804 raste te prokurorët në lidhje me falsifikimin e parave dhe 486 deri më tani këtë vit. Në prill ata arrestuan një burrë dhe një grua duke u përpjekur të sillnin 10,600 monedha false 2 euroshe në Kosovë nga Maqedonia e Veriut.

Shumë video në gjuhën shqipe në rrjetet sociale ofrojnë oferta për monedha false ose kartëmonedha të tjera euro të cilat shiten për 10%-20% të vlerës së tyre nominale.

Menaxheri i një kompanie shtetërore të parkingut në Prishtinë, Sokol Havolli, tha se ai po merr aq shumë monedha false 2 euroshe, deri në 150 euro në ditë, sa që refuzoi ta pranonte fare këtë monedhë. Tani atij i janë dhënë makineri të mëdha, të dhuruara nga bankat lokale, për t’i identifikuar monedhat false.

Banka Qendrore e Kosovës i tha Reuters përmes e-mailit se bankat dhe institucionet e tjera financiare duhet t’i raportojnë të gjitha paratë e falsifikuara të dorëzuara nga klientët.

Mirëpo, për një menaxher supermarketi në Prishtinë, i cili nuk pranoi të identifikohet dhe që duhet t’i depozitojë të ardhurat e tij ditore në bankë, është më e lehtë t’i kalojë monedhat 2 euro te klientët e tjerë në vend që të rrezikojë ndjekjen penale duke i çuar ato në një bankë.

“Unë nuk i depozitoj këto monedha në bankë sepse e di që do ta thërrasin policinë dhe unë mund të përfundoj duke u arrestuar… Ua kthej klientëve mëngjesin tjetër dhe më pas i marr më shumë gjatë ditës,” thotë ai.

“Gjithmonë jemi ankuar në Kosovë se nuk kemi valutë tonën, mirëpo duket sikur e kemi tani – monedhën false 2 euroshe”./Reuters

Përgatiti: Nuhi Shala