MIllorad Dodik

Milorad Dodik – Dikur i Përkëdhelur i Ollbrajtit, Tash Shok i Putinit

Presidenti i njësisë së dominuar nga serbët e Bosnjës tani njihet më së miri për pikëpamjet e tij pro-ruse – edhe pse ai ishte si shpresa më e mirë e perëndimit midis serbëve të Bosnjës.

Takimet e shumta të Milorad Dodik me Vladimir Putin dhe vizitat e tij të shpeshta në Rusi kanë konsoliduar gjatë imazhin e tij në entitetin kryesisht serb të Bosnjës, Republika Srpska, si aleati i madh i Rusisë.

Por disa votues të vjetër mund të kujtojnë një kohë kur Presidenti i RS kishte një mendim të ndryshëm, zëri pro-perëndimor, dhe mori një qasje shumë të ndryshme ndaj Bosnjës dhe të ardhmes së saj.

Dodik ka pësuar një transformim politik që kur hyri në skenën politike në vitin 1990.

Pastaj, Dodik hyri në parlamentin e Bosnjës si një deputet nga Bashkimi i Forcave Reformatore të Jugosllavisë së shpërbërë.

Ky u bë model për krijimin e partisë së tij, Aleancës aktuale të Social Demokratëve të Pavarur, SNSD, që ai formoi në vitin 1996. Dodik ka mbetur president i saj që nga ajo kohë.

Si një politikan i ri, Dodik u përshkrua si politikan serb-boshnjak i preferuar i Amerikës, por sot Dodik duket se ka miq të tjerë.

Klubi i diskutueshëm i motorëve rusë, “The Night Wolves”, i njohur për lidhjet e ngushta me Presidentin Putin, e ftoi atë në festen e tyre vjetore në Sevastopol, në Krimean e aneksuar më 17 gusht.

Nuk dihet nëse Dodik do ta pranojë ftesën. Nga ana tjetër, ndërtimi i një Qendre religjioze dhe kulturore ruse-serbe, është vendosur që të fillojë këtë verë në Banja Llukë, padyshim do të forcojë lidhjet e Moskës me Republikën Srpska.

Nga kundërshtimi në pozicionin afatgjatë

SNSD u themelua kur Dodik formoi Klubin e tij të Social Demokratëve të Pavarur në 1993 në asamblenë e Republikës Srpska, në kundërshtim me udhëheqësin serb të asaj kohe, Radovan Karaxhiq dhe Partinë e tij Demokratike Serbe, SDS.

Në zgjedhjet e vitit 1997, ai u zgjodh si deputet i SNSD në Republikën Serbe. Ne vitin 1998, me vetëm dy deputetë, Dodik u bë Kryeministër i Republikës Srpska.

Në një veprim të matur, pasi paqeruajtësit e SFOR arrestuan disa nga anëtarët kryesorë të SDS, politikania serbe boshnjake anti-Karaxhiq, Biljana Plavshiq, u bë Presidente e Republika Srpska.

Pak muaj më vonë, Sekretarja Amerikane e Shtetit, Medllin Ollbrajt, erdhi për të mbështetur krerët e rinj serbë të Bosnjës, Plavshiq dhe Dodik. Raportet e medias i përshkruan ato si pjesë e një vale të re në Ballkan.

Më pas, Dodik mbeti kryeministër i Republikës Serbe. Ai mori postin e njëjtë pas zgjedhjeve në vitin 2006, duke qëndruar deri në vitin 2010, kur ai u zgjodh President i Republikës Serbe.

Mlladiq nuk ishte gjithmonë heroi i tij

Fillimisht, Dodiku dukej si një njeri me ide të freskëta dhe ishte i orientuar nga perëndimi.

Ai atëherë ishte i njohur si një politikan serb boshnjak, i cili e respektoi punën e gjykatës së krimeve të luftës të Hagës, ICTY. Për më tepër, ai i bëri thirrje ish shefit ushtarak serb boshnjak, Ratko Mlladiq, të dorëzohej në gjykatë.

“I gjithë kombi po përballet me pasojat, në Serbi dhe në Republika Srpska, vetëm për shkak se disa njerëz atje vendosën të fshehin Mlladiqin … ose Karaxhiqin … dhe pastaj të thonë,” I dua serbët “, tha Dodik në një intervistë për RTS në 1996.

Por në vitin 2017, kur ICTY e gjeti Mlladiqin fajtor për gjenocid dhe krime kundër njerëzimit, duke e dënuar atë me burgim të përjetshëm për disa prej mizoreve më të këqija në Europë që nga Lufta e Dytë Botërore, Dodik kishte një reagim shumë të ndryshëm.

Pas vendimit, Dodik tha se kishte një vend të rezervuar për një Mlladiq si një hero dhe asnjë vendim gjyqësor nuk mund ta ndryshonte kurrë këtë.

Dodik pastaj insistoi se Mlladiq, në fakt, e kishte penguar gjenocidin që të ndodhte kundër serbëve në Bosnje dhe Kroaci.

Mlladiq nuk është figura e vetme që Dodik ndryshoi mendimin e tij.

Ishte e njëjta gjë me Karaxhiqin, ish-presidentin serb të Bosnjës, i burgosur për 40 vjet në mars 2016 për gjenocid në Srebrenicë, për një fushatë persekutimi të jo-serbëve në të gjithë Bosnjën, duke terrorizuar qytetin e Sarajevës dhe duke marrë peng pengmarrës të OKB-së.

Në vitin 1996, Dodik tha për revistën ‘Slobodna Bosna’ se ai mbrojti bashkëpunimin me gjykatën e Hagës dhe mendoi se Karaxhiq, si edhe Mlladiq, duhet të shkojnë në gjyq dhe se gjykata duhet të përcaktojë nëse janë fajtorë apo jo.

Një dekadë më vonë, Dodik emëroi një konvikt studentësh në Pale, një komunë pranë Sarajevës, me emrin e Karaxhiqit – si dhe me gruan e Karaxhiqit në radhën e parë të të pranishmëve.

Në zgjedhjet lokale të atij viti në Bosnjë, SNSD fitoi shumicën në qytetet e entitetit serb.

Me rastin e emërimit të konviktit, Dodik tha se Karaxhiq kishte hedhur themelet e Republikës Srpska si presidentin e tij të parë, duke mos përmendur kundërshtimin e tij të dikurshëm ndaj Karaxhiqit dhe politikës së tij.

Bosnja dikur ishte ‘atdhe’

Pikëpamjet e Dodik mbi Bosnjën dhe të ardhmen e saj kanë evoluar me kalimin e kohës.

Në vitin 1996, në të njëjtën intervistë me ‘Slobodna Bosna’, i pyetur nëse e konsideroi Bosnjën si atdheun e tij, Dodik tha “Po” pa hezitim.

Si kryeministër i Republikës Srpska, të paktën deri në vitin 2000, Dodik u shfaq edhe për të mbështetur idenë e një Bosnje më të fortë.

Gjatë asaj periudhe, Bosnja mori tabela të unifikuara të regjistrimit të automjeteve, pasaporta dhe policë kufitarë, dhe Kryeministri i Republikës Srpska nuk kishte asgjë kundër saj.

Dodiku i ri më pas nuk kishte problem gjithashtu duke thënë në një intervistë për median e Sarajevës se Republika Srpska nuk ishte shtet dhe se “me pasaportat e Republika Srpska mund të udhëtoni vetëm në Sokolac” – një komunë 40 kilometra larg Sarajevës.

Për disa vite, megjithatë, Dodik ka thënë se Sarajeva është bërë një qytet i huaj për serbët dhe se serbët jetojnë në Bosnjë vetëm nën detyrim.

Sidoqoftë, në shkurt të këtij viti, Dodik tha se nëse zgjidhet si anëtari serb i presidencës boshnjake, ai nuk do të punojë as në kryeqytet, por në Sarajevën Lindore, një qytet i veçantë në Republikën Srpska dhe do të marrë pjesë në takimet e Kryesisë vetëm përmes video lidhjeve.

Dodik gjithashtu tani këmbëngul që Republika Srpska ka pothuajse të gjitha atributet e një shteti dhe e përshkruan Bosnjën, në rastin më të mirë, si një lloj konfederate.

Kohët e fundit, Dodik tha se Republika Srpska duhet t’i ketë edhe forcat e veta të armatosura përsëri pasi forcat e armatosura të Bosnjës nuk janë një vend i përshtatshëm për serbët që të shërbejnë.

Vitin e kaluar, Dodik ngriti më tej shqetësimet vendore dhe ndërkombëtare duke u zotuar të mbajë atë që ai e përshkroi si një referendum “historik” mbi pavarësinë e Republikës Srpska deri më 2018.

Megjithatë, kjo temë nuk është më në agjendën e tij, pjesërisht për shkak se ai është përqendruar më shumë në sulm ndaj punës së opozitës, SDS, në qeverinë e shtetit, duke i akuzuar ata për bashkëpunim me partinë kryesore boshnjake, Partinë e Veprimit Demokratik, SDA.

Dodik tani vepron sikur partia e tij nuk ishte kurrë në një koalicion me SDA dhe flet për armiqtë e Përfaqësuesit të Lartë të Bosnjës Valentin Inzko apo ambasadores amerikane në Bosnjë, Maureen Cormack.

Dikur serb-boshnjaku i preferuar i Amerikës, Dodik përfundoi në listën e zezë të SHBA në vitin 2017.

Kjo ndodhi pasi që SHBA dënoi vendimin e RS për të mbajtur një referendum mbi ditën kombëtare të Republikës Srpska në kundërshtim me një vendim të Gjykatës Kushtetuese.

12 Prill 2018 - 10:07

Mladen Lakiq, BIRN Sarajevë 12/04/2018 - 10:07
NDËRVEPRIMI0
Prishtina Insight
NA NDIQNI

Send this to a friend